Ömer Faruk Kolip

Mecmua · Sayı 1 · 28 Eylül – 4 Ekim 2026

Soruya cevap veren yapay zekâ gidiyor, iş alan geliyor

OpenAI, Google ve Meta aynı hafta aynı kelimeyle sahneye çıktı: ajan. Instagram ise üreticilere ne paylaşacaklarını söylemeye başladı.

Ömer Faruk Kolip ·

Başlangıç arşivi: 23 Ekim 2026’da, o haftaya geriye dönük bakılarak yazıldı. Haberler o haftanın, yorumlar bugünün.

Üç büyük şirketin aynı hafta içinde aynı kelimeye bu kadar yaslandığını pek görmedim. 28 Eylül’de Meta, 29 Eylül’de OpenAI, 30 Eylül’de Google. Üçü de aynı şeyi anlattı: yapay zekâ artık önüne soru konmasını bekleyen bir kutu olmayacak. Ona bir iş vereceksiniz, o işi alıp günlerce sürdürecek.

OpenAI: sohbet penceresi bir ofise dönüşüyor

OpenAI’nin 29 Eylül’deki DevDay etkinliğinden aklımda kalan en somut şey “dots” adını verdiği ajanlar oldu. 9to5Mac’in canlı aktarımına göre bu ajanlar günün her saati çalışıyor, geri bildirimden öğreniyor, kendilerine ait bir bilgisayar ve tarayıcıyla iş görüyor, 4.000’den fazla uygulamaya bağlanabiliyor. Yanlarında ChatGPT Space diye ortak bir çalışma alanı geldi. Ajanlarla birlikte sayfa, sunum ve sürekli güncellenen belgeler üzerinde çalışılan bir yer.

Bence haberin asıl kısmı teknik değil, tarif. OpenAI artık ChatGPT’yi sohbet edilen bir araç olarak değil, insanlarla ajanların yan yana çalıştığı bir yer olarak anlatıyor. Bunu ciddiye alan bir işletmenin kendine sorması gereken soru basit: Bir çalışanınız işini ChatGPT’deki bir ajana devrettiğinde o iş, o işin geçmişi ve verisi kimin evinde duruyor?

Meta artık şirketlere de yazılım satacak

Meta 28 Eylül’de Meta Enterprise Platform adında yeni bir iş kolu kurduğunu duyurdu ve bunu şirketin bir sonraki büyük ayağı olarak tanımladı. Başına MongoDB’nin eski CEO’su Chirantan “CJ” Desai geçti, doğrudan Mark Zuckerberg’e bağlı çalışacak. İlk pakette Muse ajanı, Meta Business Agent, Muse API ve Muse Code var. Fiyat, ülke ya da tarih verilmedi.

Meta’nın kurumsal yazılımda bir geçmişi yok, o yüzden bu haberi omuz silkerek geçmek kolay. Ben geçmezdim. Türkiye’de birçok küçük işletme için müşteriyle konuşmanın ana yeri zaten WhatsApp ve Instagram mesaj kutusu. Meta o konuşmaların içine bir ajan yerleştirebilirse, kurumsal yazılım şirketlerinin yıllardır ulaşamadığı yere çoktan oturmuş olur.

Google: güçlü bir model, kapalı bir kapı

Google 30 Eylül’de Gemini 4 Argon’u tanıttı. Şirket onu kodlama, hukuk ve finans gibi kurumsal bilgi işleri ve siber savunma için en ileri modeli olarak anlatıyor. Bir cevapta üretebileceği metin sınırı 64 bin token’dan 1 milyona çıkmış. Asıl ilginç olan dağıtım biçimi. Model ilk olarak yalnızca Fairwind Program kapsamındaki güvenilir siber savunma uzmanlarına açıldı. Herkese ne zaman açılacağı sorusuna “yakında” demekle yetinildi.

Aynı gün Gemini’ye “skills” geldi. Sık yaptığınız bir işi bir kez tarif ediyorsunuz, sonra eğik çizgiyle adını yazıp çağırıyorsunuz. Bunun bedelini Gems ödüyor. Google’ın takvimine göre kişisel hesaplarda Gems desteği Kasım 2026’da, Workspace’in iş hesaplarında Mart 2027’de, eğitim hesaplarında Haziran 2027’de bitiyor. Gems kendiliğinden skills’e taşınacak. Opal adlı küçük uygulama aracı da Kasım’da kapanıyor.

Gems’e emek verdiyseniz bir şey kaybetmiyorsunuz, taşınıyor. Ama buradan çıkarılacak ders başka: Bir platformun üzerine kurduğunuz alışkanlık, o platform bir sonraki adı değiştirene kadar sizindir.

Instagram üreticiye ne paylaşacağını söylüyor

Instagram 30 Eylül’de ABD’deki Edits kullanıcılarına bir yapay zekâ asistanı açtı. Asistan hesabınızın takipçi, izlenme, izlenme süresi, beğeni ve paylaşım verilerini, yorumları ve o anki trendleri okuyor. Hangi videonuzun neden tuttuğunu anlatıyor, kanca, altyazı, senaryo ve ses öneriyor. Günlük bir soru sınırıyla ücretsiz. Daha fazlasını isteyenler Meta One aboneliğine yönlendirilecek.

Edits’in başındaki Brett Westervelt asistanı anlatırken şunu söylüyor: “The creative calls are still yours.” Yani yaratıcı kararlar hâlâ sizde. Doğru, ama eksik bir doğru. Aynı veriyi okuyan aynı asistan milyonlarca üreticiye benzer şeyler önerdiğinde akışların birbirine benzemesi bana kaçınılmaz görünüyor. Bu araçtan en çok kazanacak kişi, önerisini dinleyip ara sıra bilerek tam tersini deneyecek kadar kendine güvenen üretici olacak.

Google’ın Nisan’da duyurup Haziran’da güncellediği takvime göre, otomatik oluşturulan öğeleri ve kampanya düzeyinde geniş eşlemeyi kullanan Arama kampanyaları Eylül 2026’da AI Max’e kendiliğinden geçirilmeye başladı. Dinamik Arama Ağı Reklamları’nın (DSA) kapanışı ve otomatik geçişi ise Şubat 2027’ye kaydı. Google’ın tavsiyesi net: beklemeyin, şimdi geçin.

Hesabınızda DSA kampanyası varsa pratik karşılığı şu: Şubat’ta Google’ın sizin yerinize yapacağı geçişi şimdi kendiniz, kontrollü bir deneyle yapmak, daha az sürpriz demek.

Bu haftadan kalan

Haftanın ortak cümlesi “yapay zekâ işi devralıyor” oldu. Ama üç duyurunun hepsinde aynı ayrıntı saklı: devralınan iş nerede duruyor? OpenAI’de ChatGPT’nin içinde. Meta’da WhatsApp ile Instagram’ın içinde. Google’da Gemini ile Workspace’in içinde. Önümüzdeki dönemde işletmelerin cevaplaması gereken soru hangi ajanın daha akıllı olduğu olmayacak. Asıl soru, hangi işi hangi ajana, hangi kapıdan verdikleri.

Önümüzdeki haftalarda bakacaklarım:

  • Gemini 4 Argon’un geliştiricilere ve abonelere açılacağı tarih.
  • Meta Enterprise Platform’un fiyatı ve Türkiye’de kullanılabilir olup olmadığı.
  • Instagram’ın Edits asistanını ABD dışına açıp açmayacağı.

Kaynaklar

  1. Launching Meta Enterprise Platform Meta Newsroom, 28 Eylül 2026
  2. OpenAI DevDay 2026 canlı aktarımı (dots, ChatGPT Space) 9to5Mac, 29 Eylül 2026
  3. Gemini 4 Argon Google Blog, 30 Eylül 2026
  4. Automate tasks with skills in Gemini Google Blog, 30 Eylül 2026
  5. Instagram's Edits app gains AI creative assistant for US users Unite.AI, 30 Eylül 2026
  6. Upgrading Dynamic Search Ads and more to AI Max Google Ads & Commerce Blog, 15 Nisan 2026, güncelleme 11 Haziran 2026