Görünmek artık kazanmak demek değil, hesabı da başkası tutuyor

Geçen hafta aramadan gelen ziyaretçinin inceldiğini yazmıştım. Bu hafta o incelmenin bilançodaki karşılığı geldi. Ziff Davis’in içeriği Google’ın yapay zekâ yanıtlarında milyarlarca kez göründü, Google Arama’dan aldığı tıklamalar ise bunun çok gerisinde kaldı. Türkiye’de Rekabet Kurumu tam bu farkın peşine düştü. Aynı hafta başka bir örüntü de belirdi. Reklamınızda hangi indirimin görüneceğinin, açık artırmada ne ödeyeceğinizin, bir videonun ne kadar öne çıkacağının hesabını giderek platform tutuyor. Görünmek ile kazanmak arasındaki mesafe açılıyor ve o mesafeyi ölçen cetvel sizde değil.

Ziff Davis: Google trafiği yüzde 37 düştü, yapay zekâ alıntıları milyarları buldu

PPC Land’in 7 Kasım tarihli haberine göre CNET, PCMag ve IGN’in sahibi Ziff Davis’in CEO’su Vivek Shah, 6 Kasım’da analistlere Google’dan gelen organik yönlendirmelerin üçüncü çeyrekte yıllık bazda yaklaşık yüzde 37 düştüğünü söyledi. Geçen yılın aynı çeyreğindeki düşüş yaklaşık yüzde 23’tü. Shah’a göre iki yıllık kayıp yüzde 50’yi aşıyor. Çeyrek geliri yüzde 5,6 düşüşle 289,3 milyon dolar, reklam ve performans pazarlaması geliri yüzde 7,7 geriledi.

Asıl çarpıcı rakam başka. Shah’a göre şirketin içeriği çeyrek boyunca yapay zekâ özetleri ve yapay zekâ modunda yaklaşık 2,7 milyar kez alıntılandı, bu da aynı sitelerin Google Arama’dan aldığı tıklamaların neredeyse 10 katı. PPC Land’in hesabına göre bu, çeyrekte Google Arama’dan yaklaşık 270 milyon ya da biraz daha fazla tıklama demek. Rakam Search Console’un yeni raporlarından geliyor. PPC Land’in uyardığı gibi bu raporlar tıklama ya da sorgu vermiyor, yani kıyas yapay zekâ gösterimleri ile tüm Google Arama tıklamaları arasında. Yapay zekâ özelliklerinden gelen tıklamaların sayısı bilinmiyor. Shah’ın itirafı net: “there is a gap between usage and monetization”, yani kullanım ile gelir arasında bir açık var.

Bence bu cümle haftanın özeti. İçerikle trafik çekiyorsanız Search Console’daki yapay zekâ gösterimlerini tıklamalarınızla yan yana koyun ve oranı her ay kaydedin. Kanal kararlarında elinizdeki birinci el veri bu olacak.

Türkiye: Rekabet Kurumu Google’ın yapay zekâ özetlerine el attı

Marketing Türkiye’de 5 Kasım’da yayımlanan yazısında, 2025’te Rekabet Kurumu’ndan başuzman olarak emekli olan Dr. Bülent Gökdemir, Kurum’un Google’ın yapay zekâ ön izlemeleri ve yapay zekâ modunun haber yayıncılarına ve içerik ücretlerine etkisini incelemek için soruşturma başlattığını yazdı. Gökdemir’e göre bu adım AB rekabet otoritesinden yaklaşık bir yıl sonra geliyor. Kararın tarihini ve Kurum’un kendi duyurusunu bu kaynakta göremedim, bilgileri Gökdemir’in aktarımından veriyorum.

Soruşturma dört iddiaya bakacak. Yayıncılara giden trafik olumsuz etkilendi mi, sözleşme koşulları haksız mı, dışlayıcı etki ve ayrımcılık var mı. Gökdemir’in altını çizdiği fark şu: Kurum kuvvetli şüphe gerekçesiyle geçici tedbir kararı aldı, AB soruşturmasında tedbir yok. Tedbir Google’dan ayrımcılık yaratmayan, içerik kullanımının ekonomik değerini yansıtan ve yayıncıların tercihlerini kullanabildiği koşullar istiyor. Gökdemir’in tahmini, Google’a taahhüt sunmaktan başka seçenek kalmadığı yönünde.

Benim gözümde bu, Ziff Davis’in tarif ettiği açığın Türkiye’de bir düzenleyicinin masasına konması. Küçük bir not daha: OpenAI 30 Ekim’de site sahiplerinin yapay zekâ eğitim tercihleri için ortak bir robots.txt sinyaline uyacağını yazdı. Sayfanın tam metnine ulaşamadım. Türkiye’de yayıncıysanız Google ile sözleşmenizdeki yapay zekâ maddelerini bu hafta yeniden okuyun.

ChatGPT kendi sayacını kuruyor, nedenini göstermeden

PPC Land’in 6 Kasım tarihli haberine göre ChatGPT, işletmelere yanıtlarda kaç kez göründüklerini ve sitelerine kaç tıklama gittiğini gösterecek bir araç üzerinde çalışıyor. Bilgi, Marketplace Pulse’ın kurucusu Juozas Kaziukėnas’ın LinkedIn paylaşımından geliyor. OpenAI aracı duyurmadı. Kaziukėnas’a göre analizler, sahipliğini örneğin bir Shopify mağazası bağlayarak doğrulayan işletmelere açık Business Hub adlı bölümde ve gösterimle tıklamayı günlük sayıyor.

Eksikler de önemli. Araçta istem verisi, kullanıcı verisi ya da rakip karşılaştırması yok. Skoru görüyorsunuz, nedenini görmüyorsunuz. Tanım da belirsiz. PPC Land’in hatırlattığı, Vincent Terrasi’nin Search Engine Journal’da anlattığı bir OpenAI raporunda aynı URL’nin tıklama oranı, tekrar gösterimler sayılmazsa yüzde 2, sayılırsa Terrasi’nin verdiği rakamla yüzde 0,80 çıkıyor. PPC Land ise 4.400 tıklamanın 518.000 gösterime oranının kendi hesabıyla yaklaşık yüzde 0,85 ettiğini not ediyor.

Bence araç çıkarsa değerli olur. Ama tanımı platform yazıyorsa rakamı da platform yazıyor. Kendi sitenizdeki ChatGPT yönlendirme verisini şimdiden ayrı tutun ki iki rakamı karşılaştırabilesiniz.

Meta: Sitenizdeki indirim, kopyaladığınız reklamda çıkabilir

PPC Land’in 6 Kasım tarihli haberine göre Meta reklam uzmanı Bram Van der Hallen, Meta’nın sitenizde tespit ettiği indirimleri Facebook ve Instagram reklamlarında gösterebildiğini LinkedIn’de yazdı. Ayar reklamın içinde değil, Commerce Manager’da Offer merchandising bölümünde, tüm reklamlara uygulanan “Detected offers” (tespit edilen teklifler) kutusunda. Paylaştığı arayüz notuna göre promosyonlarını kapattığınız bir reklamı kopyaladığınızda uygun promosyonlar yeni reklamda görünebiliyor.

Ayarın varsayılan olarak açık olup olmadığı, ne zaman geldiği ve her reklamverende bulunup bulunmadığı belli değil. PPC Land Meta dokümantasyonunu inceleyemediğini yazıyor. Aynı habere göre Meta, yapay zekâ özelliklerinin sorumluluğunu reklamverene yükleyen ticari şartları 20 Kasım’a ertelerken metni değiştireceğini söylemedi.

PPC Land’in vurguladığı nokta bence en önemlisi: İndirim bir fiyat iddiası. Süresi dolmuş ya da yalnız bir kitleye verilmiş bir kod reklamda çıkarsa, ödeme sayfasında hayal kırıklığı yaşayan müşteri sizin adınızı görür. Kara Cuma’dan önce bu kutunun durumunu kendiniz belirleyin.

Amazon: Açık artırmanın görünmeyen katmanı

Search Engine Journal’ın 6 Kasım tarihli haberine göre ABD Federal Ticaret Komisyonu (FTC) ve 22 eyalet başsavcısı, Amazon’a Ağustos’ta açtıkları davada sansürü kaldırılmış ayrıntılarla güncel bir şikâyet dosyaladı. Sansürü kaldırılan şikâyet materyaline göre iddia, Amazon’un arama reklamı fiyatlarını sıradan günlerde açık artırma sonucunun yüzde 50’ye kadar, Prime Day ve Kara Cuma gibi dönemlerde yüzde 250’ye kadar üzerine çıkardığı yönünde. FTC’nin 5 Kasım duyurusundaki 2021–2023 dönemine ait ayrıntılara göre 2021 tatil sezonunda ortalama tıklama maliyetinin yüzde 20 arttığı, 2022’de bu ek ücretlerle dünya genelinde 87 milyon dolar ek gelir elde edildiği iddia ediliyor.

Merkezde, nihai tıklama maliyetini rakip tekliflerin belirleyeceği seviyenin üstüne çıkarabilen ve FTC’ye göre açıklanmayan “soft reserve” taban fiyatlar var. Amazon ilk davaya yanıtında reklamverenleri aldatmadığını, kimsenin azami teklifinden fazla ödemediğini söyledi. Dava sürüyor.

Bence ders şu: Rapor ne ödediğinizi söyler, fiyatın nasıl hesaplandığını söylemez. SEJ’in önerisi yerinde. 2021 ile 2023 arasındaki zirve dönemlerini hedef tabanı olarak kullanıyorsanız gözden geçirin, Kara Cuma’da tıklama maliyetini dönüşüm oranı ve gösterim payıyla birlikte izleyin.

Türkiye: YouTube’da öne çıkmak satın alınabiliyor

PPC Land’in 6 Kasım tarihli haberine göre YouTube ücretli hype’ı Türkiye’nin de aralarında olduğu dokuz pazara genişletti. İzleyici haftalık üç ücretsiz hakkını bitirince Jewels adlı uygulama içi parayla devam edebiliyor. Her ücretli hype ülke sıralamasına puan ekliyor, üretici de AdSense üzerinden ödenen Rubies kazanıyor. Özellik İş Ortağı Programı’ndaki 500 ile 500.000 abone arası kanallara açık. Duyuru bir hype’ın kaç Jewels tuttuğunu ya da üreticinin ne kazandığını söylemiyor.

Puan sistemi küçük kanalı kayırıyor: 500 aboneli kanalda bir hype 7.500 puan, 500.000 abonelide 50 puan. Ücretli hype’ın aynı ağırlığı taşıyıp taşımadığı belirtilmemiş. Yardım sayfasına göre üçüncü taraf müzik içeren videolarda ücretli hype yapılamayabiliyor, bu kısıt Türkiye ve Brezilya’da Android’de test edilmiş.

Burada bir tahminde bulunacağım: Küçük kanallar için bu sıralama, markaların da izleyeceği bir vitrine dönüşecek. Kanalınız bu bantta ise Virtual Items Module sözleşmesini imzalayın, kimliğinizi doğrulayın ve YouTube Studio’da “Let viewers hype” ayarını kontrol edin.

Bu haftadan kalan

Ziff Davis’in içeriği yapay zekâ yanıtlarında milyarlarca kez görünüyor, bu gösterimlerden kaç tıklama geldiğini ise kimse raporlamıyor. Rekabet Kurumu bu görünürlüğün ekonomik bir değeri olduğunu Google’a hatırlatıyor. ChatGPT sayaç kurmaya hazırlanıyor, Meta reklamınıza hangi indirimi koyacağına karar verebiliyor, Amazon’un fiyatı nasıl oluşturduğu mahkemede. Vardığım yer şu: Cetvel platformun elinde kaldıkça sizin en değerli varlığınız kendi kaydınız. Kendi siparişiniz, kendi yönlendirme veriniz, kendi karşılaştırma tabanınız.

Önümüzdeki haftalarda bakacaklarım:

• Rekabet Kurumu tedbirinin ayrıntıları ve Google’ın taahhüt sunup sunmayacağı.
• OpenAI’ın Business Hub’ı resmen duyurup duyurmayacağı ve gösterimi nasıl tanımlayacağı.
• Meta’nın “Detected offers” ayarının varsayılan durumu ve 20 Kasım’daki ticari şartların son metni.
• Türkiye’de bir ücretli hype’ın kaç Jewels’a mal olduğu.